TAKIMDA ROLLER VE PERFORMANS
Bir takım olarak takımda yüksek performansın başarılmasında en önemli konulardan biri de “grup rollerinin” sağlıklı bir şekilde oluşturulmasıdır. Rol çatışmaları içinde futbol takımlarının performans potansiyellerini başarması olanaklı değildir.
Bir futbolcunun rolü, onu diğer grup üyelerinden farklılaştıran davranışları ve grupta yer alan diğerlerinin ortak beklentileriyle ilgilidir. Her bir futbolcunun takım içindeki rolüyle ilişkili davranışlarının ne olacağı açık bir şekilde belirlendiğinde, beklentilerle ilgili belirsizlikler azalacak ve takım performansı bundan olumlu bir şekilde etkilenecektir.
Takımdaki futbolcuların bir veya birden fazla rolü üstlendikleri durumlar olabilir. Bir futbolcu hem oynadığı pozisyonun hem de kaptan olmanın rollerini yerine getirmek durumunda olabilir, çok az görülmekle birlikte bir kişi hem antrenörlük hem de futbolculuk rollerinin her ikisini de üstlenebilir, bir futbolcu dışarıdaki yaşantısında hem bir baba olma hem de bir iş yeri sahibi olma gibi değişik rolleri de üstlenebilmektedir.
Üstlenilebilen her bir rolün gereklilikleri farklılık taşıyabilir. Ancak bir grup olarak takımın yüksek performansı yakalayabilmesi için, futbolcuların birbirlerinin rollerini anlamaları , “rol açıklığına” sahip olmaları , “rollerini kabullenmeleri” ve “rolleriyle ilgili performanslarını” yerine getirmeleri gerekir. Futbol liglerindeki takımların, başarısızlıklarının altında bu rol açıklığı, rol kabulü ve performansı gibi problemler bulunmaktadır. Antrenör bir futbolcuyu santrofor iken savunma oyuncusu yapabilir, orta saha oyuncusu iken kanat oyuncusu yapabilir, stoper iken orta alan oyuncusu yapabilir. vb.
Bu role her ne kadar futbolcu atanmış ise de, bu rolün onun tarafından kabul edilmemesi ve bu rolle ilgili performans görevlerini yerine getirmemesi, anlaşmazlıklara ve başarısızlığa yol açabilir.
Bir grup olarak takımdaki futbolcuların birbirlerinin rollerini doğru bir şekilde algılamaları da çok önemlidir. “Rol algılaması” ile ilgili problemler, takım performansı üzerinde etkili olabilir. Futbolcuların kendilerinin bildikleri, inandıkları ve yerine getirdikleri roller ile takım arkadaşlarının bildikleri, inandıkları ve yerine getirdikleri roller arasında bir uyum yakalanması başarıyı kolaylaştırır. Bunedenle grup toplantılarıyla ve saha içi antrenmanlarla futbolcuların birbirleriyle ilgili rol algılamaları netleştirilmelidir.
Takımdaki teknik heyet ve futbolcular birbirlerinin üstünlükleri rolleri doğru bir şekilde algıladıklarında , “rol açıklığı” sağlamış olur. Teknik heyet bu konuyla ilgili takıma yardım sağlamalı ve futbolcular birbirlerinin rolleriyle ilgili egzersizler yapmalıdır.Bir futbolcunun ”rol açıklığına” sahip olması, kendi üstlendiği rolün takımın amaçlarına nasıl hizmet ettiğini ve takım arkadaşlarının performansını nasıl kolaylaştırdığını kavramasıdır. Karşılaşma sırasında futbolcuların yanlış iletişimde bulunmaları, yanlış yerlere kaçmaları, birbirlerinin ayağından topları almaları, yanlış paslarla ver – kaçlara girişmeleri, pozisyon ve markajlarını kaybetmeleri sadece teknik bir sorun değil, aynı zamanda “rol algılaması” , “rol açıklığı” , “rol kabulü” ve “rol performansı” ile ilgili sorunlarda da kaynaklanabilir.
Takımdaki yüksek performansı engelleyen diğer bir faktörde, futbolcunun “rol algılaması” ve “rol açıklığının” bulunmasına karşın , “rolünü kabullenmediği” durumlar yaşanabilir. Bu hem futbolcunun hem de takımın performansını etkileyebilir, rol çatışmalarına ve anlaşmazlıklara yol açabilir.
® - E-Akademisyen ™
